Zerwane zaręczyny

Luty to miesiąc zakochanych, ale statystyki są nieubłagane – to też czas weryfikacji wielu relacji.

Czasem, zamiast planowania wesela, dochodzi do zerwania zaręczyn. Kiedy opadną pierwsze emocje, na stole (dosłownie i w przenośni) zostaje on: pierścionek z brylantem.

Czyje to jest? Twoje, bo go dostałaś? Czy jego, bo do ślubu nie dojdzie? Tutaj prawo podchodzi do sprawy inaczej niż przy wartościowym prezencie znalezionym pod choinką (przeczytaj tutaj)

Pierścionek to nie "zwykły" prezent

Wspominałam w styczniowym wpisie, że prezenty (darowizny) stają się Twoją własnością i rzadko wracają do darczyńcy. Z pierścionkiem zaręczynowym jest jednak inaczej.

W doktrynie prawniczej przyjmuje się, że wręczenie pierścionka to specyficzny rodzaj darowizny, wręczanej na poczet przyszłego małżeństwa. Mówiąc językiem prawniczym: cel świadczenia (czyli zawarcie małżeństwa) nie został osiągnięty.

Skoro do ślubu nie doszło, "podstawa" wręczenia pierścionka odpadła. W takiej sytuacji niedoszły mąż może domagać się jego zwrotu jako nienależnego świadczenia. Wynika to z założenia, że pierścionek jest symbolem i zapowiedzią umowy małżeńskiej. Brak umowy = zwrot zadatku (w uproszczeniu).

Zatem generalna zasada brzmi: Jeśli zaręczyny zostały zerwane, powinnaś zwrócić pierścionek.

Kiedy pierścionka nie trzeba oddawać? 

Prawo nie jest jednak czarno-białe i od tej zasady istnieją wyjątki. Są sytuacje, w których możesz odmówić zwrotu biżuterii.

1. Śmierć narzeczonego Jeśli do ślubu nie doszło z powodu śmierci partnera, pierścionek zazwyczaj zostaje u niedoszłej panny młodej. Traktuje się to jako pamiątkę i wola zmarłego (chęć zawarcia małżeństwa) nie została przez niego zmieniona, przeszkodziła w tym siła wyższa. Spadkobiercy rzadko mają skuteczne prawo do jego żądania (chyba że był to cenny rodowy klejnot, ale to temat na inną historię).

2. Pierścionek był prezentem "okazjonalnym" Zdarza się, że zaręczyny odbywają się w urodziny, Walentynki czy pod choinką. Jeśli partner wręczył Ci pierścionek mówiąc "To Twój prezent urodzinowy", a kwestia zaręczyn była drugoplanowa lub niejasna, można argumentować, że była to bezwarunkowa darowizna z okazji święta, a nie symbol przyszłego małżeństwa. Wtedy stosujemy zasady ze styczniowego wpisu (brak zwrotu).

3. Wina przy zerwaniu (Kontrowersyjne, ale ważne) To najbardziej emocjonujący punkt. Co w sytuacji, gdy to on zdradził, porzucił Cię przed ołtarzem lub zachował się niegodziwie? Część prawników i orzecznictwa stoi na stanowisku, że w takiej sytuacji żądanie zwrotu pierścionka przez stronę, która winna jest rozpadowi związku, stanowi nadużycie prawa podmiotowego (zasady współżycia społecznego). Można wówczas bronić się, że zwrot mu się – ze względów moralnych – po prostu nie należy.

Co z kosztami wesela?

Pamiętaj, że pierścionek to tylko wierzchołek góry lodowej. Przy zerwanych zaręczynach często pojawia się temat zwrotu zaliczek za salę czy fotografa. Ale o tym opowiem innym razem.

Jesteś w trakcie trudnego rozstania i nie wiesz, co jest Twoje, a co musisz oddać? Napisz do mnie. Pomogę Ci przejść przez ten proces z głową do góry i... porządkiem w dokumentach.